Gabriela Matuszek-Stec
Biografia
Gabriela Matuszek-Stec, née Dubiel, urodziła się 31 grudnia 1953 roku w Jaworznie. Jest polską historyk literatury, eseistką, krytykiem i tłumaczką literatury niemieckiej; profesor nauk humanistycznych i nauczyciel akademicki na Wydziale Polonistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego. Autorka ponad 200 publikacji.
W 1977 ukończyła filologię polską na Uniwersytecie Jagiellońskim i uzyskała tytuł magistra; w 1986 otrzymała stopień doktora nauk humanistycznych, a w 2001 doktora habilitowanego. W 2006 została profesorem nadzwyczajnym UJ. W 2010 otrzymała od Prezydenta RP tytuł profesora. W 2018 została profesorem zwyczajnym UJ. Zajmuje się literaturą przełomu XIX/XX wieku, twórczością Stanisława Przybyszewskiego, naturalistyczną dramaturgią, prozą realistyczną i modernistyczną, literaturą współczesną oraz polsko-niemieckimi związkami kulturowymi, przekładem literackim i twórczym pisaniem.
Prowadziła wykłady o literaturze polskiej na zagranicznych uczelniach, m.in. w Berlinie (Uniwersytecie Humboldta, 1983–1987; gościnna profesura w 2004, 2006), Moguncji/Germersheim (gościnna profesura w 2005) oraz w Jenie, Kolonii, Lipsku, Wiedniu, Grenoble i Pradze. Była stypendystką zagranicznych fundacji naukowych i literackich, m.in. Deutsche Schillergesellschaft w Marbach (1995, 1996), Literaturakademie w Ranis (2002), International Writers and Translators Center of Rhodes (2002), Baltic Centre for Writers and Translators, Gotland (2003). Jest członkiem Societas Jablonoviana, Jablonowskische Gesellschaft der Wissenschaften zu Leipzig (od 1992).
Założycielka i kierownik dwuletniego Studia Literacko-Artystycznego UJ (pierwszej w Polsce szkoły pisarzy), działającego od 1994 roku na podstawie autorskiego programu, którym kierowała do roku 2020. W latach 2005–2008 była wiceprezesem, a 2008–2014 prezesem krakowskiego oddziału Stowarzyszenia Pisarzy Polskich; w latach 2014–2020 była członkinią zarządu oddziału krakowskiego oraz Zarządu Głównego SPP. Jest redaktorem Serii Studium Literacko-Artystycznego UJ (od 2007) oraz Krakowskiej Biblioteki Stowarzyszenia Pisarzy Polskich (od 2009, razem z Wojciechem Ligęzą).
Pod jej redakcją naukową wychodziła 11-tomowa edycja krytyczna Dzieł literackich Stanisława Przybyszewskiego (lata 2022–2025). Za prace redakcyjne i krytyczne wielokrotnie nagradzana i wyróżniana, m.in. w 2023 otrzymała wyróżnienie Academia 2023, a w 2025 specjalne wyróżnienie Gaudeamus – Nagroda Stowarzyszenia Wydawców Szkół Wyższych podczas Międzynarodowych Targów Książki w Krakowie.
Odznaczenia: Srebrny Krzyż Zasługi (2002), Medal Komisji Edukacji Narodowej (2002), Brązowy Medal Zasłużony Kulturze Gloria Artis (2015), Honoris Gratia (2019), Złoty Krzyż Zasługi (2020), Złoty Medal za Długoletnią Służbę (2023) i Nagroda Miasta Krakowa (2025).