Stefan Ziemba
Biografia
Stefan Ziemba urodził się 21 grudnia 1907 roku w Jaworznie. Po ukończeniu Państwowego Gimnazjum w Chrzanowie (obecnie I Liceum Ogólnokształcące im. Stanisława Staszica) rozpoczął studia na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Jagiellońskiego, gdzie w 1932 r. uzyskał magisterium z filozofii o specjalności fizyka. Następnie studiował na Wydziale Górniczym Akademii Górniczej w Krakowie i w 1938 r. otrzymał tytuł inżyniera górniczego.
W 1932 r. opublikował pierwszą pracę naukową: Pomiary stosunku jednostek elektromagnetycznych do jednostek elektrostatycznych metodą Maxwella. W latach 1934–1939 pracował jako starszy asystent przy Katedrze Techniki Teoretycznej i Wytrzymałości Materiałów AGH. W czasie okupacji niemieckiej pracował jako robotnik w Elektrowni Miejskiej i brał udział w tajnym nauczaniu w ramach AG.
Po wojnie, 1945–1949 r. był adiunktem w Katedrze Mechaniki Technicznej AGH. W 1949 r. doktoryzował się na podstawie rozprawy Walec kołowy pełny o skończonej długości pod działaniem sił osiowo ściskających, a habilitował się w 1950 r. dzięki rozprawie zatytułowanej Funkcja naprężeń we współrzędnych kulistych. Promotorem obu rozpraw był prof. Wacław Olszak. Od 1946 do 1951 r. pracował jako zastępca profesora i kierownik Katedry Mechaniki Ogólnej na Wydziale Komunikacji Politechniki Krakowskiej. Od 1950 do 1951 r. był prodziekanem Wydziału Hutniczego AGH i zastępcą profesora w Katedrze Mechaniki Ogólnej tej uczelni.
Od 1951 do 1964 r. pełnił funkcję kierownika Katedry Mechaniki Teoretycznej i Wytrzymałości Materiałów Wojskowej Akademii Technicznej. W 1951 r. otrzymał nominację na profesora nadzwyczajnego, w 1958 – zwyczajnego. Od 1953 r. pracował w Instytucie Podstawowych Problemów Techniki PAN jako kierownik Pracowni Drgań Mechanicznych w Zakładzie Badania Drgań. W 1966 r. został kierownikiem Zakładu Teorii Konstrukcji Maszyn (od 1968 r. pod nazwą Zakład Układów Mechanicznych) oraz kierownikiem Pracowni Badań Maszyn i Elementów w tym Zakładzie. Zorganizował w tej placówce stałe seminaria w dziedzinie teorii drgań. W IPPT był promotorem 14 prac doktorskich. Od 1962 r. był członkiem korespondentem PAN, od 1969 r. jej członkiem rzeczywistym. Należał do Polskiego Towarzystwa Mechaniki Teoretycznej i Stosowanej (od 1988 r. Członek Honorowy), Polskiego Towarzystwa Matematycznego, American Mathematical Society i American Society for Experimental Stress Analysis. Sprawował funkcje redaktora naczelnego Zagadnień Eksploatacji Maszyn i Nonlinear Vibration Problems.
Zajmował się badaniami drgań układów mechanicznych silnie nieliniowych o wielu stopniach swobody, dynamiką topologiczną, teorią uogólnionych układów dynamicznych w sensie Birkhoffa, zastosowaniem drgań w technice w ramach techniki wibracyjnej, w tym przebiegiem procesów dynamicznych w wibrowanym gruncie oraz badaniem procesów dynamicznych z uwzględnieniem czynników losowych. Ważne miejsce w jego działalności naukowej zajmowały problemy tarcia, zużycia i smarowania maszyn, a także wytrzymałość materiałów, szczególnie dynamicznych własności materiałów konstrukcyjnych oraz dynamicznych procesów deformacji, tłumienia i zmęczenia w warunkach dużych prędkości. Rezultaty tych badań znalazły zastosowanie w górnictwie, hutnictwie, przemyśle maszynowym, rolnictwie i budownictwie. Opublikował ponad 150 artykułów w polskich i zagranicznych czasopismach naukowych.
Zmarł w Warszawie, pochowany nacmentarzu Wojskowym na Powązkach (kwatera G-1-55).