Siedemnaście kilometrów na wschód zamek biskupów, siedemnaście na północ jeziora pokopalniane
Jaworzno leży na styku dwóch zupełnie różnych krajobrazów i widać to w liście miejsc wartych wyjazdu. Na wschód, w stronę Małopolski, wzgórza jurajskie z zamkiem. Na północ, w głąb zagłębia, zbiorniki po odkrywkach. Odległość w obie strony jest niemal identyczna: około siedemnastu kilometrów.
Na wschód: zamek, w którym siedzieli księża
Zamek Lipowiec w Wygiełzowie ma ocenę 4,6 przy blisko 2700 opinii, dziewiętnaście kilometrów od Jaworzna.
Historia, której nie widać w murach
Zamek należał do biskupów krakowskich i pełnił cztery funkcje naraz: warowni, rezydencji, centrum administracyjnego i więzienia dla osób podlegających sądownictwu kościelnemu.
Od XV wieku trafiali tu duchowni oskarżeni o łamanie prawa kanonicznego, świętokradztwo, nieposłuszeństwo wobec przełożonych i głoszenie poglądów heretyckich. Rola więzienia wzrosła w XVI wieku wraz z reformacją: im więcej księży przechodziło na stronę nowej wiary, tym więcej osadzonych.
W XVII wieku zamek spłonął i został zniszczony przez Szwedów. Od tego czasu jest ruiną, dziś z wieżą widokową.
Praktycznie
Bilet normalny 20 złotych, ulgowy 10, rodzinny 50. Dzieci do siedmiu lat bezpłatnie. W poniedziałki wstęp wolny, poza dniami świątecznymi.
Przerwa zimowa trwa od 22 grudnia do 31 marca, więc przez cały kwartał obiekt jest niedostępny.
Skansen dziesięć minut niżej
Nadwiślański Park Etnograficzny w Wygiełzowie ma ocenę 4,7 przy ponad 3300 opinii i leży dziesięć minut spacerem od zamku. To Park Etnograficzny Krakowiaków Zachodnich.
Oba obiekty należą do Muzeum Małopolski Zachodniej i leżą w gminie Babice, oddalonej o osiemnaście kilometrów od Jaworzna.
Bukowica: siedemnaście kilometrów
Rezerwat przyrody Bukowica ma ocenę 4,8 przy 94 opiniach. Chroni starodrzew bukowy, a niewielka liczba opinii oznacza, że nawet w weekendy jest tam spokojnie.
Na północ: cztery zbiorniki po odkrywkach
Jezioro Pogoria III ma ocenę 4,7 przy ponad 2300 opinii i jest najwyżej ocenianym zbiornikiem w okolicy, siedemnaście kilometrów od Jaworzna. Pogoria I ma 4,5, Pogoria II 4,6, obie w podobnej odległości.
To zbiorniki powstałe po eksploatacji piasku podsadzkowego dla kopalń, dziś z plażami i infrastrukturą wypoczynkową. Wszystkie leżą w granicach Dąbrowy Górniczej, w zasięgu gminy Mierzęcice.
Czwarty zbiornik, Jezioro Chechło, znajduje się 39 kilometrów od Jaworzna i ma ocenę 4,5 przy blisko 1900 opinii.
Na południe: Wiślana Trasa i Promnice
Szesnaście kilometrów od Jaworzna zaczyna się Wiślana Trasa Rowerowa z oceną 4,8, prowadząca wałem wiślanym. Trasa jest płaska, więc stanowi odmianę po jurajskich podejściach. Przebiega przez gminę Bojszowy.
Dwadzieścia sześć kilometrów dalej stoi Pałac Myśliwski w Promnicach z oceną 4,6, neogotycka rezydencja Hochbergów z 1861 roku, dziś hotel. Obok Jezioro Paprocańskie ocenione na 4,7. Pałac leży w gminie Kobiór, a po drodze mija się gminę Wyry z zespołem dworskim.
Który kierunek wybrać
Wschód daje historię i dwa obiekty w jednym miejscu, ale wymaga sprawdzenia terminu: od 22 grudnia do 31 marca zamek jest zamknięty.
Północ działa cały rok i nie wymaga biletów, ale latem parkingi przy Pogorii zapełniają się przed południem.
Skąd pochodzą dane
Historia zamku Lipowiec, jego funkcja więzienna, ceny biletów i terminy przerwy zimowej: Muzeum Małopolski Zachodniej, Wikipedia i serwisy krajoznawcze, sprawdzone 7 września 2026 roku.
Historia pałacu w Promnicach: Wikipedia oraz serwis Śląskie Travel.
Oceny i liczba opinii: Mapy Google, stan na wrzesień 2026. Liczba mieszkańców gmin: Główny Urząd Statystyczny, dane za 2025 rok. Odległości w linii prostej między współrzędnymi geograficznymi.