Niski poziom wody w Parku Gródek? To naturalny cykl, nie wysychanie zbiorników

Widok odsłoniętych brzegów i cofniętej linii wody w zbiornikach „Koparki” i „Wydra” w Parku Gródek zaniepokoił wielu mieszkańców. Część z nich zaczęła mówić o wysychaniu popularnego miejsca rekreacji. Geolog Powiatowy Jaworzna uspokaja: to okresowe, naturalne zjawisko, które obserwowano już wielokrotnie, a w ciągu ostatnich 15 lat zdarzały się okresy, gdy poziom wody był jeszcze niższy.

Dlaczego poziom wody w Parku Gródek się obniżył?

Zbiorniki „Koparki” i „Wydra” nie są typowymi, szczelnymi akwenami zasilanymi przez rzekę czy rurociąg. Powstały w wyniku dawnej eksploatacji wapieni i dolomitów, która „odsłoniła” poziom wód podziemnych. Oznacza to, że woda, którą widzimy, znajduje się w ciągłym ruchu – przemieszcza się pod ziemią, w mocno spękanych i porowatych skałach, jak podziemna rzeka.

Zasilanie tych zbiorników odbywa się wyłącznie poprzez wody deszczowe, które przenikają przez przepuszczalne podłoże. Gdy przez dłuższy czas nie pada, a odpływ wody utrzymuje się na stałym poziomie, poziom lustra wody naturalnie się obniża. To prosta zależność: mniejsza dostawa przy niezmienionym odpływie daje wyraźny spadek.

Rola upałów i deszczy nawalnych

Kluczowe znaczenie dla obecnej sytuacji mają długotrwałe upały i zmieniający się charakter opadów. – W trakcie długotrwałych upałów właściwości utworów przypowierzchniowych zmieniają się – przesuszona gleba ogranicza możliwości przenikania wody deszczowej do wód podziemnych. Z tego powodu występujące coraz częściej deszcze nawalne (obfite, lecz krótkotrwałe) nie zapewniają wystarczającego zasilania warstw wodonośnych, bo przy stałym odpływie i zmniejszonej dostawie wody obserwujemy wyraźne obniżenie jej poziomu – mówi dr Agnieszka Chećko, Geolog Powiatowy Jaworzna.

Jedna, nawet bardzo intensywna ulewa po okresie suszy nie rozwiązuje problemu. Przesuszona ziemia zatrzymuje część wody przy powierzchni, a duża ilość wód opadowych spływa powierzchniowo, zamiast równomiernie wsiąkać w głąb. Do trwałej poprawy sytuacji potrzebne są spokojne, długotrwałe i regularne opady, które stopniowo zasilą głębsze warstwy ziemi.

To nie jest wyjątkowa sytuacja – ani lokalnie, ani w skali kraju

Obniżenie poziomu wody w Parku Gródek nie jest zjawiskiem odosobnionym. Aktualne komunikaty Wód Polskich wskazują, że w wielu zlewniach w Polsce utrzymuje się susza hydrologiczna, a na licznych rzekach notowane są niskie stany wód. Problemy dotyczą także znacznej części Europy. Nie oznacza to jednak, że wszystkie zbiorniki wysychają całkowicie – to naturalna reakcja na długie okresy bez opadów, wysokie temperatury i zwiększone parowanie.

W ramach nadzoru geologicznego poziom wód podziemnych w Jaworznie jest kontrolowany co kwartał. Obserwacje dokumentują cykliczne zmiany: latem poziom wody zwykle się obniża, natomiast jesienią, zimą i wiosną, po dłuższych opadach i roztopach, zasoby stopniowo się odbudowują. W przeszłości zdarzało się nawet, że woda była tak wysoka, że zalewała drogi dojazdowe prowadzące w kierunku zbiorników.

Co to oznacza dla mieszkańców i Parku Gródek?

Dla lokalnej społeczności Park Gródek to nie tylko miejsce rekreacji, ale też ważny element ekosystemu. Obecna sytuacja jest zauważalna, ale nie stanowi podstaw do twierdzenia, że zbiorniki zanikają. Woda nadal znajduje się zarówno w „Koparkach”, jak i w „Wydrze”. Różnice w ich wyglądzie wynikają przede wszystkim z odmiennej głębokości oraz ukształtowania brzegów i dna.

Eksperci podkreślają, że sam problem nie polega na zmniejszaniu zasobów wodnych, lecz na utracie równowagi środowiska wodnego. Coraz częściej na tym samym terenie obserwujemy zarówno zjawisko suszy, jak i powodzi. Zmiany klimatu mogą wpływać na skalę sezonowych wahań, ponieważ dłuższe okresy wysokich temperatur, brak regularnych opadów i częstsze susze zwiększają niedobory wody oraz tempo jej parowania.

Co dalej? Prognozy i zalecenia

Obecna sytuacja będzie monitorowana, ale na tym etapie nie ma powodów do niepokoju. Poziom wody w zbiornikach Parku Gródek powinien stopniowo odbudowywać się wraz z obniżeniem temperatur i po dłuższych opadach. W normalnym przebiegu sezonowym poprawy można oczekiwać jesienią i zimą.

Warto jednak potraktować tę sytuację jako okazję do refleksji nad wartością wody w środowisku i potrzebą rozważnego jej użytkowania. To także sygnał, że zmiany klimatu stają się coraz bardziej odczuwalne również w naszym regionie. Informacje przekazał Urząd Miejski w Jaworznie.