Czyste Powietrze z nowymi zasadami. Łatwiejszy dostęp i wyższe wsparcie od 20 lipca

Od 20 lipca 2026 r. w programie Czyste Powietrze zaczną obowiązywać rozwiązania, które mają ułatwić sięgnięcie po dotacje, podnieść poziom wsparcia i wydłużyć czas na wykonanie części inwestycji. Zmiany obejmują m.in. szerszy dostęp do programu dla właścicieli domów, wyższe stawki na termomodernizację oraz dłuższy termin rozliczenia prac realizowanych z zaliczką.

Jak podkreśla NFOŚiGW, reforma nie kończy zmian w programie, lecz ma być kolejnym krokiem po ubiegłorocznym porządkowaniu zasad. W pierwszych dwóch akapitach warto odnotować też skalę programu: do tej pory zawarto 971 tys. umów, a wypłaty sięgnęły niemal 22 mld zł.

Nie poprzestajemy na reformie z ubiegłego roku, ale konsekwentnie rozwijamy i zmieniamy program. Odpowiadamy na zgłaszane potrzeby mieszkańców oraz gmin i dlatego wprowadzamy od 20 lipca zmiany, które ułatwią dostęp do wsparcia. Priorytetem pozostaje dla nas bezpieczeństwo beneficjentów i jakość wykonywanych prac, tak by program rzeczywiście przyczyniał się do podnoszenia jakości życia i nie narażał na wysokie rachunki.

Dorota Zawadzka-Stępniak, Prezes Zarządu NFOŚiGW

Łatwiejsze wejście do programu dla części właścicieli domów

Najistotniejsza korekta dotyczy zasady, która wymagała posiadania nieruchomości przez co najmniej 3 lata przed złożeniem wniosku. Od 20 lipca pojawią się od niej dodatkowe wyjątki, dzięki którym z programu skorzystają także osoby, które weszły w posiadanie domu przez zasiedzenie.

Nowe przepisy obejmą również właścicieli lub współwłaścicieli, którzy mają nieruchomość od co najmniej roku i zdobyli minimum 50 proc. udziałów w drodze zakupu albo darowizny od rodziców lub dziadków. W praktyce oznacza to szerszy dostęp do dotacji dla osób przejmujących starsze domy wymagające ocieplenia i modernizacji źródła ciepła.

• zniesienie części barier dla nowych właścicieli starszych budynków,
• uwzględnienie przypadków nabycia przez zasiedzenie,
• możliwość ubiegania się o wsparcie po spełnieniu krótszego okresu posiadania w wybranych sytuacjach rodzinnych.

Wyższe stawki i więcej czasu na zakończenie inwestycji

Program przewiduje też podniesienie maksymalnych jednostkowych kwot dotacji na wybrane prace termomodernizacyjne. Chodzi o ocieplenie ścian i innych przegród budowlanych oraz o wymianę okien, drzwi zewnętrznych i bram garażowych. Podwyżka wynosi 10% i została wprowadzona po analizie danych GUS, ofert rynkowych oraz kosztów wynikających z wypłaconych i obecnych wniosków o płatność.

W najwyższym poziomie dofinansowania nowe limity wynoszą m.in. do 275 zł/m² na ocieplenie ścian, do 1320 zł/m² na stolarkę okienną oraz do 2750 zł/m² na stolarkę drzwiową. Analogiczne podniesienie limitów obejmuje także podstawowy i podwyższony poziom wsparcia. Zmienia się również termin realizacji prac finansowanych z zaliczką: zamiast 120 dni będzie na nie 180 dni.

Widzimy, że duża reforma programu wprowadzona w ubiegłym roku efektywnie ograniczyła nadużycia i podniosła jakość dofinansowanych inwestycji. Teraz, po szerokich konsultacjach społecznych, wprowadzamy pakiet ułatwień. Pamiętajmy, że Czyste Powietrze to nie tylko statystyki, tylko realne inwestycje na lata, zaś bezpieczeństwo beneficjentów to fundament naszego programu.

Robert Gajda, Zastępca Prezesa Zarządu NFOŚiGW

Wydłużony termin obejmie także osoby, które mają już podpisane umowy w naborze od 31 marca 2025 r., choć w ich przypadku konieczna będzie zmiana zawartej umowy. To ważne szczególnie tam, gdzie wykonawcy i inwestorzy muszą dopasować harmonogram robót do warunków pogodowych, dostępności materiałów i terminu rozliczeń.

Nowe zasady rozliczania, dokumentów i źródeł ciepła

Od 20 lipca uproszczone zostanie także potwierdzanie wykonania części prac. Dokumenty dotyczące trwałego odłączenia starego źródła ciepła oraz dostosowania przewodów kominowych będą mogli wystawiać nie tylko mistrzowie kominiarscy, lecz również osoby z odpowiednimi uprawnieniami budowlanymi. Ma to przyspieszyć formalności i skrócić czas oczekiwania na rozliczenie inwestycji.

Pakiet zmian przewiduje ponadto możliwość przygotowania przez beneficjentów korzystających z pomocy operatorów roboczych wersji wniosków w Generatorze Wniosków o Dofinansowanie (GWD). Doprecyzowano też zasady dotyczące urządzeń z listy ZUM - liczy się ich obecność na liście w dniu wystawienia faktury zaliczkowej. Po zakończeniu okresu przejściowego, czyli po 2026 r., program nie będzie już wspierał ogrzewania elektrycznego innego niż pompy ciepła.

• więcej osób uprawnionych do potwierdzania wykonanych prac,
• możliwość roboczego przygotowania wniosku w GWD przez beneficjentów wspieranych przez operatorów,
• koniec wsparcia dla ogrzewania elektrycznego innego niż pompy ciepła po 2026 r..

Dlaczego te zmiany są ważne dla mieszkańców

Program Czyste Powietrze ma bezpośredni wpływ na domy jednorodzinne także w mniejszych miejscowościach i na terenach wiejskich, gdzie starsze budynki wymagają kosztownych prac: ocieplenia, wymiany stolarki i modernizacji ogrzewania. Dla wielu rodzin każda dodatkowa złotówka dofinansowania oraz dłuższy termin wykonania robót mogą przesądzić o tym, czy inwestycja w ogóle dojdzie do skutku.

Znaczenie ma również to, że program działa przez gminy i lokalne punkty konsultacyjne. W całym kraju funkcjonuje ponad 2 tys. punktów konsultacyjno-informacyjnych oraz ponad 1,4 tys. gmin-operatorów, a około 44% nowych wniosków składanych jest z ich udziałem. To pokazuje, że zmiany w zasadach wsparcia szybko odczują mieszkańcy, którzy przychodzą po pomoc właśnie do samorządów.

Skala programu i dalsze plany

Czyste Powietrze pozostaje największym w historii Polski programem wsparcia termomodernizacji domów jednorodzinnych. Od 2018 r. wdraża go NFOŚiGW pod nadzorem Ministerstwa Klimatu i Środowiska, a wojewódzkie fundusze ochrony środowiska i gospodarki wodnej zajmują się przyjmowaniem, rozpatrywaniem, rozliczaniem wniosków i wypłatą środków.

W nowej odsłonie programu obowiązującej od 31 marca 2025 r. przyjęto już 70 tys. wniosków, podpisano 53 tys. umów na 3,3 mld zł. Budżet obecnej wersji programu to 10 mld zł ze środków Funduszu Modernizacyjnego. Jak wynika z danych przedstawionych przez NFOŚiGW, dzięki programowi wymieniono już ponad 603 tys. nieefektywnych źródeł ciepła.

Informacje przekazał NFOŚiGW.

Źródło: NFOŚiGW.